آنچه که در ابتدای این نوشته از شما میخواهیم این است که یک کاغذ و قلم آماده کنید و چیزی که در ذهن از تعریف رهبری دارید را بنویسید.
اصلا خودتان را به نوشتن کلمات و جملات درست محدود نکنید. هرآنچه که با شنیدن کلمهی رهبر در ذهنتان نقش میبندد را روی کاغذ بنویسید.
از نظر برخی، رهبر کسی است که بتواند همیشه با اقتدار صحبت کرده و تیمی را هدایت کند. بعضی در مقابل فکر میکنند رهبر کسی است که بتواند در کنار تیم ایستاده و خودش فقط ابتداییترین قدمها را بردارد. گاهی نیز یک رهبر را با کتوشلوارهای اتوکشیده و کراواتهای سنجاقزده میشناسند.
در طرف دیگر کسانی ایستادهاند که معتقدند یک رهبر را نباید بتوان از دیگر اعضای تیم تمیز داد و جدا کرد.
همین اختلاف دیدگاهها است که باعث میشود پیش از پرداختن به مهارت های رهبری و تعریف آنها، نیاز به توضیح جامع و مفصلی از رهبری داشته باشیم.
نگاهی به رهبری و مهارت های مقدماتی یک رهبر
شما به عنوان کسی که میخواهید مهارت های رهبری را بیاموزید، باید بدانید که در انتهای مسیر یادگیری، قرار است به چه شخصیتی تبدیل شوید.
حتی ممکن است خیلی از شما با خواندن تعاریف استاندارد رهبری، به این نتیجه برسید که نمیتوانید یک رهبر خوب باشید و به کل دکمه CLOSE سایت ملکا را زده و برای همیشه ما را ترک کنید. البته که امیدواریم چنین اتفاقی رخ ندهد.
در این مقاله از تیم نویسندگان ملکا میخواهیم شما را با مهارت های رهبری آشنا کنیم. در ابتدا تعریفی از رهبری خواهیم داشت و در ادامه مهارت های مقدماتی را به صورتی کاملا خلاصهشده، توضیح خواهیم داد.
هر مهارت بهطور کامل در صفحه و مقاله ای جداگانه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. پس، نگران نباشید. آنچه که در مورد مهارت های رهبری میخوانید در این یک صفحه خلاصه نخواهد شد.
چیزی که در انتهای متن از شما میخواهیم این است که، تجربیات خود از هر یک از مهارتها را با ما به اشتراک بگذارید و اجازه دهید ما هم از آنچه که شما آموختهاید، استفاده کنیم.
رهبری چیست؟
رهبری مجموعهای از رفتارها است که برای کمک به افراد به منظور همسو کردن جهت جمعی آنها، اجرای برنامههای استراتژیک و تجدید و تحول مستمر یک سازمان، استفاده میشود. این آخرین تعریفی است که از رهبری در سایت مکنزی آورده شده است.
همهی رهبران، تا حدی، همین کار را انجام میدهند. فرقی نمیکند درباره یک مدیر اجرایی، مدیرعامل، مربی ورزشی یا معلم مدرسه صحبت کنید، رهبری به معنای هدایت و تأثیرگذاری بر نتایج است. او میتواند گروههایی از مردم را قادر سازد تا با هم کار کنند و نتیجهای را که نمیتوانستند به صورت جداگانه کسب کنند، به دست آورند.
از این نظر، رهبری کاری است که شما انجام میدهید، نه شخصیتی که هستید. میتوان گفت اگر در سازمانی کار میکنید که اسما شما را رهبر میدانند ولی اختیارعمل رسمی برای ایجاد تغییرات را ندارید، یا اینکه به این فکر میکنید که تنها با چند جمله و بدون عمل، میتوانید تیمی را رهبری کنید، بدانید که مسیرتان به ترکستان است و به زودی جایگاه خود را از دست خواهید داد.
آیا مهارت های رهبری قابل آموختن است؟
شاید فکر کنید رهبران، ذاتا یک رهبر متولد میشوند. اما رهبری چیزی نیست که شما با آن زاده شوید، بلکه مهارتی است که میتوانید یاد بگیرید. شما با کسب مهارت های رهبری به یک رهبر موثر تبدیل خواهید شد.
رهبران مؤثر میدانند که آنچه در یک موقعیت کارساز است، لزوماً هر بار مورد استفاده نخواهد بود. استراتژیهای رهبری باید منعکس کنندهی زمینه و مرحله تکامل هر سازمان باشد.
اگر میخواهید به یک رهبر خوب تبدیل شوید باید مهارت های رهبری را بیاموزید. رهبران تاثیرگزار و البته شناختهشده باید طیف گستردهای از مهارتها را برای هدایت سازمانها بیاموزند.
ما در سایت ملکا تلاش کردهایم این مهارتها را در چند دستهی کلی تقسیم کنیم تا شما با گذراندن و مطالعه هر بخش و برای هر مهارت، بتوانید خود را مورد سنجش قرار داده و مرحلهی بعدی را با آمادگی بیشتری شروع کنید.
در ادامهی این مقاله مهارت های رهبری مقدماتی و اولین قدمهایی که باید برای رهبر شدن بردارید را توضیح خواهیم داد.
مهارت های مقدماتی رهبری شامل چه مهارت های میشود؟
توسعه و یادگیری مهارت های رهبریبه طور قطع میتواند در بهبود عملکردت شما در هر جایگاهی به عناون شغل فعلی و پیشرفت آتی در مسیر شغلی موثر باشد. در نهایت نیز شما با داشتن رویکردی صحیح میتوانید توانایی خود را برای هدایت در هر نقشی به خصوص در جایگاه رهبر یک سازمان بهبود ببخشید.
ما در ملکا اما مهارت های:
- ایجاد مدل ذهنی
- یادگیری
- داشتن تفکر سیستمی
- قدرت ارزشآفرینی
- مهارت تصمیمگیری
- آشنایی با سیستمهای کنترل مدیریت
را در دسته مهارت های مقدماتی رهبری میدانیم و قصد داریم شما را با این موارد آشنا کنیم.
دیدگاه ما در ملکا این است که شما پیش از شروع مرحلهی مهارت های پایه رهبری، باید با این مفاهیم به خوبی آشنا شده و به تفکری جامع و عمیق از هر یک از آنها برسید.
چرا برای یادگیری مهارت های رهبری، باید ابتدا مدلهای ذهنی را شناخت؟
از نگاه بسیاری از کارشناسان، رهبران نقشها و مسئولیتهای خود را میدانند و به خوبی آنها را درک میکنند. حتی، اکثر آنها اهمیت تفویض اختیار، ارائه بازخورد، توانمندسازی افراد و سایر مهارت های رهبری را با پوست و گوشت خود فهمیدهاند.
با این حال، بسیاری هنوز نمیتوانند این ابزارها را تمرین کنند، افراد را توسعه دهند و آنچه سازمانها از آنها انتظار دارند را برآورده کنند. به همین دلیل، سازمانها پول زیادی را صرف آموزش رهبران خود میکنند ولی نتایج رضایتبخشی دریافت نمیشود.
به نظر صاحبنظران ، منشأ مقاومت، به مدلهای ذهنی مربوط میشود. پس اینجاست که شناخت انواع مدلهای ذهنی ابتداییترین مهارت از مهارت های رهبری است.
چگونه مدل ذهنی خود را بسازیم و برای ساختن آن از کجا شروع کنیم؟
در این قسمت، به صورت خلاصه، به برخی از رایجترین مدلهای ذهنی اشاره شده است. بعد از خواندن این بخش شاید متوجه شوید که برخی از این مدلهای ذهنی را بدون اینکه با آنها آشنایی داشته باشید، از قبل تمرین میکردهاید.
مدل اول: Bayes’ Theorem
هر زمانی که حس کردید در حال پیشبینی موضوعی براساس وقایع گذشته هستید، بدانید که بر اساس این مدل ذهنی رفتار میکنید. به عنوان مثال، مدیران فروش معمولا میزان فروش سالها آتی را براساس میزان فروش سالهای گذشته پیشبینی میکنند.
مدل دوم: Circle of Competence
ما به این مدل، بودن در دایرهی صلاحیت هم میگوئیم. یعنی عمل کردن تنها در آن حوزهای که دانشش را داریم. به عنوان مثال، کسی که مدیر بازاریابی محتوایی سازمانی است که درحوزه هوشمندسازی ناوگان خودرویی فعالیت میکنند، لازم نیست از تولیدکنندگان محتوای متنی بخواهد در مقالات خود از قوانین کشوری انتقاد کنند، آنها تنها وظیفه دارند دربارهی حوزه هوشمندسازی و سازوکارهای آن صحبت کنند.
مدل سوم: Confirmation Bias
هر زمان حس کردید که اطلاعات کنونی را براساس آنچه که به آن اعتقاد دارید تفسیر میکنید، بدانید که از این مدل ذهنی استفاده کردهاید.
به عنوان مثال، اگر مطمئن هستید که ترافیک ارگانیک وبسایت شما در فروردین ماه از ترافیک آن در ماه بهمن بیشتر خواهد شد، ممکن است پس از هفته اول، بیش از حد روی سطح ترافیک امیدوار کننده فروردین تمرکز کنید و به اندازه کافی به این واقعیت که تعطیلات بعد از ماه اسفند میتواند حرکت مردم را تحتتاثیر قرار دهد، توجه نکنید.
سخن پایانی
قطعا تعداد مدلهای ذهنی که باید به آنها بپردازید و در نهایت مدل ذهنی خود را پیدا کنید، بیش از اینهاست. اما ما سعی کردیم مهمترین و متدوالترین آنها را برای شما کمی شرح دهیم.
در بلاگهای آینده گروه توسعه سرمایه و مدیریت ملکا، به شرح و بسط دیگر مهارت های مقدماتی رهبری خواهیم پرداخت و قدم به قدم شما را در مسیر تبدیل شدن به یک رهبر ماهر و موفق همراهی خواهیمکرد.
حالا نوبت شماست تا تجربیات خود از هر یک از مهارتها را با ما به اشتراک بگذارید و اجازه دهید ما هم از آنچه که شما آموختهاید، استفاده کنیم.