داشتن مهارت تصمیم گیری در همه جایگاههای اجتماعی اهمیت فراوانی دارد؛ اما برای رهبران سازمانی و مدیران تصمیم گیرنده از اهمیت دوچندان برخوردار است.
یک رهبر قوی دارای این توانمندی است که تحلیل سریع و دقیقی از وضعیتهای مختلفی انجام دهد و به تصمیمهای مناسب برسد.
مثلاً، فرض کنید مدیر یک شرکت با بحران مالی مواجه شود. اگر او نتواند تصمیم درست و به موقعی بگیرد، ممکن است شرکت ناگهان به ورشکستگی برسد.
ولی اگر با یک دیدگاه استراتژیک و بلند مدت به تصمیمگیری پرداخته و راهحل مناسبی انتخاب کند، میتواند شرکت و سازمان را از خطر نابودی نجات دهد. بنابراین، توانایی در تصمیمگیری سریع و موثر رهبران، میتواند تعیینکننده موفقیت یا شکست یک سازمان باشد.
آشنایی با فرآیند تصمیم گیری در مدیریت و رهبری
اگر به درستی بدانیم مهارت تصمیم گیری چیست، به اهمیت آن هم پی میبریم. تصمیم گیری یکی از مهارتهای رهبری است که مدیران برای ارزیابی یک موقعیت و تعیین اینکه سازمان چگونه ممکن است پیش برود، از آن استفاده میکنند.
فرآیند تصمیم گیری شامل مراحل زیر است:
شناسایی چالش: در این مرحله، مدیر یک موضوع را کشف کرده و شرایطی را که منجر به آن موقعیت شده است، تعیین میکند.
شناسایی راهکار:
پس از کسب اطلاعات بیشتر در مورد چالش پیش آمده، مدیر یک یا چند راهکار ممکن را شناسایی میکند.
گزینش راهکارها:
مدیر مزایا و معایب هر گزینه را تجزیهوتحلیل میکند و در صورت نیاز راهحلهای جایگزین را بررسی میکند.
مرحله انتخاب:
هنگامی که ارزیابی کامل انجام شد، مدیر تصمیم نهایی را در مورد اینکه چه اقدامی انجام دهد، میگیرد.
حالا زمان آگاهسازی است:
مدیر، کارکنان را از تصمیم آگاه میکند و توضیح میدهد که به چه دلیلی این راهکار انتخاب شده است.
با توجه به آنچه گفته شد، میتوان نتیجه گرفت، مهارت تصمیم گیری به دلایل اهمیت زیادی دارد:
- بهرهوری در محل کار را بهبود میبخشد
- برنامههای عملیاتی را در مواقع اضطراری ایجاد میکند
- فرهنگ اعتماد را در میان کارکنان رواج میدهد
- و در نهایت، تعارض را به حداقل میرساند
چگونه مهارت تصمیم گیری را در خود ایجاد کرده یا آن را بهبود ببخشیم؟
فراگرفتن مهارت تصمیم گیری، اصلا ساده نیست، چرا که برخی افراد بالذاته، در تصمیم گیریها همیشه تعلل میکنند و آنچنان که باید قادر به انتخاب نیستند. به عنوان مثال، اگر همیشه در انتخاب بین غذاهای یک منو، گیر میکنید و در نهایت از دیگری میخواهید که شما را یاری کند، بدانید که آموختن مهارت تصمیم گیری برای شما از نان شب هم واجبتر است.
اما اگر مدیر یک سازمان باشیم و بخواهیم آن را بهعنوان یکی از مهارتهای رهبری بیاموزیم، مسیر خاصی را باید طی کنیم؟
دستورالعملهایی برای تکمیل فرآیند تصمیم گیری به عنوان یک رهبر
پیگیری پیشرفت سازمانی
شما میتوانید سوابق دقیق فعالیت در سازمان خود را حفظ کنید این سوابق میتواند به عنوان منبعی باارزش زمان تصمیم گیری شما را یاری کند. قطعا شما در گذشته تصمیماتی اخذ کردهاید که نتیجههای درخشانی را حاصل شده است، پس آنها را نیز همراه داشته باشید که از دوبارهکاری جلوگیری شود.
از یک مربی، راهنمایی بخواهید
مربیانی که سمتهای رهبری داشتهاند، میتوانند شما را در فرآیند تصمیم گیری راهنمایی کنند. آنها این توانایی را دارند که، توصیههایی از منظر مدیریتی ارائه دهند و در مورد نحوهی اجرای تغییرات در سازمان به شما مشاوره دهند.
گفتگوهای آزاد را با کارمندان خود، تشویق کنید
گوش دادن به نظرات منحصر به فرد اعضای تیم، به شما این امکان را میدهد که سازمان خود را به طور کلی ارزیابی کنید. برای مثال، اگر مدیر رستوران هستید و میخواهید اندازه منو را کوچک کنید، میتوانید از سرورهای خود بخواهید توضیح دهند که مشتریان اغلب چه اقلام منو را درخواست میکنند.
مشاور استخدام کنید
اگر چندین تصمیم برای رهبری دارید، یک مشاور میتواند به شما در ارزیابی گزینهها و شناسایی نیازهای سازمانی، کمک کند. این مشاوران میتوانند یک دیدگاه عینی و حرفهای ارائه دهند.
و باز هم درست مثل مهارتهای دیگر، این مهارت شرایط یادگیری خاصی دارد که بهتر است برای آگاهی از اطلاعات بیشتر، لینک زیر را مطالعه کنید.
آشنایی با سیستمهای مدیریت کنترل، یک مهارت ضروری
آشنایی با سیستمهای کنترل مدیریت نیز برای مدیران و رهبران در کنار توانایی تصمیم گیری سریع و دقیق، حائز اهمیت است چرا که، سازمان باید به سمت هدفی واحد حرکت کند و بهور مداوم این سیستم و بدنه یکپارچه کنترل شود.
این موضوع را میتوان از تعریف سیستمهای کنترل مدیریت در oxford bibliographies به دست آورد.
از نظر آنها، کنترل سازمانی به عنوان هر فرآیندی تعریف میشود که از طریق آن، مدیران میتوانند توجه، انگیزهی کارکنان را به سمت اهداف سازمانی معطوف کرده و شرایطی را فراهم کنند که کارکنان به خودی خود، رسیدن به اهداف سازمانی را در اولویت قرار دهند. بنابراین، کنترل در تئوریهای مدیریت استراتژیک و سازمانی، اصل و اساس امور است.
ویژگیهای سیستمهای کنترل در مدیریت چیست؟
یک سیستم کنترل مدیریتی موثر دارای ویژگیهای زیر است:
- در دستیابی به اهداف سازمانی کمک میکند.
- استفاده بهینه از منابع را تسهیل میکند.
- دقت استانداردها را ارزیابی میکند.
- همچنین نظم و انضباط را تعیین میکند.
- باعث ایجاد انگیزه در کارکنان و تقویت روحیهی کارکنان میشود.
- برنامهریزی آینده را با بازنگری استانداردها تضمین میکند.
- عملکرد کلی یک سازمان را بهبود میبخشد.
- همچنین خطاها را به حداقل میرساند.
کنترل، یکی از مهارتهای مهم و حیاتی رهبری است که برخی آن را با اصل و بطن رهبری اشتباه میگیرند. افراد زیادی را میشناسیم که فکر میکنند مدیریت یعنی به دست گرفتن کنترل امور سازمانی. اما، امروزه دیگر تفاوت این دو به خوبی مشخص شده است. پس برای تبدیل شدن به یک رهبر شایسته یا مدیری لایق، ابتدا مهارتهای رهبری را بیاموزید.
این مهارت نیز مانند دیگر مهارتهای رهبری، جزئیات بینظیری دارد که باید به تفصیل و بسیار عمیقتر از یک متن کوتاه مورد مطالعه و بررسی شما قرار بگیرد.
به زودی و در ادامه مقالات تخصصی در سایت ملکا به طور مفصل و کاملتر به این موضوعات خواهیمپرداخت.